Ehliyet Sınavı Motor Dersi: Akü ve Şarj Sistemi
Akü (batarya), motor çalışmazken aracın elektrik ihtiyacını karşılar. Motor çalıştıktan sonra ise alternatör (şarj dinamosu) aküyü şarj eder.
Akü Bakımı
Akünün içerisindeki sıvı (elektrolit) seviyesi plakaların 1 cm üzerinde olmalıdır. Eksilmişse saf su ilave edilir.
Akü ve Şarj Sistemi Sınav Çalışma Rehberi
Motor ve araç tekniği dersinin en önemli parçalarından biri elektrik ve şarj sistemidir. Sınavda her dönem akü ve şarj göstergeleriyle ilgili 2-3 soru gelmektedir.
1. Akünün Görevi ve Yapısı
Akü (akümülatör), kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren bir depolama birimidir. Görevleri:
- Motor çalışmazken alıcılara (radyo, iç aydınlatma vb.) akım göndermek.
- Marş motoruna ilk hareket enerjisini (marş akımını) vermek.
Akü Elemanları ve Sıvı Seviyesi: Akü içerisindeki sıvıya elektrolit (asit-su karışımı) denir. Elektrolit seviyesi, akü içindeki plakaların 1 cm üzerinde olmalıdır. Seviye düşerse sadece saf su ilave edilir.
2. Şarj Sistemi: Alternatör ve Konjektör
Motor çalıştıktan sonra aracın elektrik ihtiyacını karşılayan ve aküyü şarj eden sistemdir. İki ana parçası sınavda çok sorulur:
| Parça Adı | Görevi |
|---|---|
| Alternatör (Şarj Dinamosu) | Motorun mekanik enerjisini elektrik enerjisine çevirir. Aküyü doldurur. |
| Konjektör (Regülatör) | Alternatörün ürettiği elektriğin voltajını ve akımını dengeler (sabitler). Ampullerin patlamasını önler. |
3. Şarj Göstergesi ve Arıza Belirtileri
- Şarj İkaz Işığı: Gösterge panelinde akü sembolüyle gösterilir. Motor çalışırken bu lambanın sönmesi gerekir.
- Lamba Yanarsa Ne Yapılır? Motor çalışırken şarj ikaz ışığı yanıyorsa veya alternatör kayışı kopmuşsa, şarj sistemi çalışmıyor demektir. Sürücü aracı güvenli bir yerde durdurup kontağı kapatmalıdır.
- Akü Kutup Başları: Akünün artı (+) kutbu daha kalın, eksi (-) kutbu daha incedir. Kablo bağlantıları gevşek olmamalı ve oksitlenmemelidir. Oksitlenme varsa sıcak su veya soda dökülerek temizlenir.
4. Akü Takviyesi ve Güvenli Çalıştırma
Akü bittiğinde başka bir araçtan takviye kablosuyla elektrik aktarılır. Takviye sırasında (+) kutup (+) kutba, (-) kutup (-) kutba bağlanır. Dijital göstergeli ve enjeksiyonlu modern araçlarda akü takviyesi beyin (ECU) hasarına yol açabileceği için çok dikkatli olunmalı, gerekirse çekici çağrılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Akü takviyesi (aktarması) nasıl yapılır? Artı kutup artıya, eksi kutup eksiye bağlanarak başka bir aracın aküsünden takviye kablosuyla elektrik aktarılır.
Akü neden deşarj olur? Kontak kapalıyken farların veya radyosunun açık unutulması ya da araçta elektrik kaçağı olması durumunda akü biter.
Kışın akü neden daha hızlı biter? Soğuk hava kimyasal reaksiyonları yavaşlatır ve motor yağının kalınlaşması nedeniyle marş basmak için daha fazla güce ihtiyaç duyulur.
Akü ve Şarj Sistemi Sınav Çalışma Rehberi
Motor ve araç tekniği dersinin en önemli parçalarından biri elektrik ve şarj sistemidir. Sınavda her dönem akü ve şarj göstergeleriyle ilgili 2-3 soru gelmektedir.
1. Akünün Görevi ve Yapısı
Akü (akümülatör), kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren bir depolama birimidir. Görevleri:
- Motor çalışmazken alıcılara (radyo, iç aydınlatma vb.) akım göndermek.
- Marş motoruna ilk hareket enerjisini (marş akımını) vermek.
Akü Elemanları ve Sıvı Seviyesi: Akü içerisindeki sıvıya elektrolit (asit-su karışımı) denir. Elektrolit seviyesi, akü içindeki plakaların 1 cm üzerinde olmalıdır. Seviye düşerse sadece saf su ilave edilir.
2. Şarj Sistemi: Alternatör ve Konjektör
Motor çalıştıktan sonra aracın elektrik ihtiyacını karşılayan ve aküyü şarj eden sistemdir. İki ana parçası sınavda çok sorulur:
| Parça Adı | Görevi |
|---|---|
| Alternatör (Şarj Dinamosu) | Motorun mekanik enerjisini elektrik enerjisine çevirir. Aküyü doldurur. |
| Konjektör (Regülatör) | Alternatörün ürettiği elektriğin voltajını ve akımını dengeler (sabitler). Ampullerin patlamasını önler. |
3. Şarj Göstergesi ve Arıza Belirtileri
- Şarj İkaz Işığı: Gösterge panelinde akü sembolüyle gösterilir. Motor çalışırken bu lambanın sönmesi gerekir.
- Lamba Yanarsa Ne Yapılır? Motor çalışırken şarj ikaz ışığı yanıyorsa veya alternatör kayışı kopmuşsa, şarj sistemi çalışmıyor demektir. Sürücü aracı güvenli bir yerde durdurup kontağı kapatmalıdır.
- Akü Kutup Başları: Akünün artı (+) kutbu daha kalın, eksi (-) kutbu daha incedir. Kablo bağlantıları gevşek olmamalı ve oksitlenmemelidir. Oksitlenme varsa sıcak su veya soda dökülerek temizlenir.
4. Akü Takviyesi ve Güvenli Çalıştırma
Akü bittiğinde başka bir araçtan takviye kablosuyla elektrik aktarılır. Takviye sırasında (+) kutup (+) kutba, (-) kutup (-) kutba bağlanır. Dijital göstergeli ve enjeksiyonlu modern araçlarda akü takviyesi beyin (ECU) hasarına yol açabileceği için çok dikkatli olunmalı, gerekirse çekici çağrılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Akü takviyesi (aktarması) nasıl yapılır? Artı kutup artıya, eksi kutup eksiye bağlanarak başka bir aracın aküsünden takviye kablosuyla elektrik aktarılır.
Akü neden deşarj olur? Kontak kapalıyken farların veya radyosunun açık unutulması ya da araçta elektrik kaçağı olması durumunda akü biter.
Kışın akü neden daha hızlı biter? Soğuk hava kimyasal reaksiyonları yavaşlatır ve motor yağının kalınlaşması nedeniyle marş basmak için daha fazla güce ihtiyaç duyulur.